سه شنبه ٢٥ مهر ١٣٩٦
اخبار > جهان تفکر پیش از افلاطون و ارسطو(مصیبت های تاریخ علم)
 


  چاپ        ارسال به دوست

جهان تفکر پیش از افلاطون و ارسطو(مصیبت های تاریخ علم)

جهان تفکر پیش از افلاطون و ارسطو(مصیبت های تاریخ علم)

«این علوم انسانى را ترجمه کنیم، آن چه را که غربى‏ها گفتند و نوشتند، عیناً ما همان را بیاوریم به جوان خودمان تعلیم بدهیم، در واقع شکاکیت و تردید و بى ‏اعتقادى به مبانى الهى و اسلامى و ارزش هاى خودمان را در قالب هاى درسى به جوان ها منتقل کنیم؛ این چیز خیلى مطلوبى نیست. این از جمله‏ چیزهائى است که بایستى مورد توجه قرار بگیرد.»

مقام معظم رهبری-8شهریور1388

-----------------------------------------------------------------

شاید کمتر دانشگاهی درایران امروز وجود داشته باشد که  در حیطه علوم انسانی وهنر  کار را با افلاطون وارسطو شروع نکند.اساتیدمحترم معمولاً در حوزه فلسفه هنر وزیبایی شناسی پیشنهاد میکنند که کتاب"ضیافت افلاطونیا بوطیقای ارسطو را بخوانید  ویا در حوزه علوم اجتماعی وفلسفه نیز ابتدا نظری به تفکرات این دو دانشمند یونانی(افلاطون وارسطو) افکنده می شود.

حتی فارابی نیز عمیقاً تحت تاثیر ارسطو و افلاطون است وکتاب: جمع بین رای  دوحکیم[1]را می نویسد.

ابوبکر زکریای رازی، کاشف الکل، نیز در اندیشه های فلسفی خود بارها فلاسفه یونانی را می ستاید.[2]

حتی قرنهاپیش نیز در نهضت ترجمه در عصر عباسی ها، اساس کار برکتاب های افلاطون وارسطو بوده است.

سوال این است که  آیا پیش از ایشان در هیچ کجای دنیا متفکری وجود نداشته است؟

 اساساً در ایران باستان،چین،روسیه و... کسانی صاحب اندیشه نبوده اند؟

برای پاسخ به این پرسش باید ترتیب توالی سه شخصیت اصلی را در نظر داشت:

1-    زرتشت

2-     فیثاغورث

3-    افلاطون

بدون هیچ تردیدی زرتشت پیش از این دونفر بوده.ازسویی فیثاغورث  نیز که قطعاً پیش از افلاطون می زیسته،برای کسب علم به مصر وازآنجا به بابل می آید،  دربابل اسیر می شود و توسط شاه آن زمان ایران آزاد واز او دعوت می شود که برای بازدید از کاخ در حال ساخت تخت جمشید به ایران بیاید[3]این را افزون گردانید که تفکر عرفانی اشراقی فیثاغورث کاملاً منطبق با آموزه های اوستا می باشد وهمین تفکر در مُثُل افلاطون وسایر نظرهای او رسوخ کرده.مثلاً اقای حسین کاظم زاده ایرانشهر معتقد بود که فروهرها به جهاتی مانند مثل افلاطون وعقول شمسی وارباب انواع ونفس های کلی وجزئی در حکمت اشراق  ومانند فرشته ها در ادیان سامی هستند.[4]یکی از کتاب های خوب دراین زمینه  کتاب :امیل بنونیست، است به اسم: دین ایرانی برپایه متنهای کهن یونانی، که کارهای جالبی را انجام داده.این تنها غربی نیست که اقرار به کهن بودن واصیل بودن تفکرهای ایرانیان پیش از افلاطون کرده... پیشنهاد می کینم کتاب:تاثیر فرهنگ وجهانبینی ایرانی برافلاطون، نوشته دکتر پانوسی را ببینید، ایشان یک استاد ایرانی کرد زبان هستند که براساس آخرین اطلاعاتی که دارم درحال حاضر در دانشگاه زوریخ هستند.

یک محور دیگر که برما بایسته است، کشف وشناخت عمیق دانشمندان ایرانی باستانی ماست که در این زمینه هم کم کار شده، مثلاً استانس مس مغ، یکی از دانشمندان بسیار مهم است،وی که حکیم الهی وطبیعی ایران باستان است هم روزگار با خشایارشاه بوده ، در کتاب نامه های ایزیس به هوروس نام وی آمده  وهمچنین ماریه یهودی  خودش را شاگرد  همین مس مغ می داند. یکی از کتابهایش از قضا به عربی هم ترجمه شده به نام: الفصول الاثنی عشر فی علم الحجر المکرم[5]، وی از دو نوع مس و آهن  وسرب سخن گفته که با تدبیر ویژه به طلا تبدیل می شود، با کمی دقت متوجه می شویم این همان علم کیمیاست که پایه دانش شیمی شده.بازنقش وی را درغرب می بینیم که مشهوراست زمانی که کتاب وی باموضوع طلسمات،وردها وسوگندها به یونان رفت ومنتشر شد،تمام کتب پیشین را منسوخ کرد.

یکی از مصیبت های دیگر ما درتاریخ علم، نگریستن به باستان از عینک هرودوت است ،هرودتی که خود غربی است ووقایع دوران خشایار شاه و..را نه تنها ندیده بلکه فقط شنیده است، تا زمان مورخ معروف عباس پیرنیا، یکی از مصیبت ها این بود که همه چیز از این کتاب نقل می شد، اما کسانی چون امیر مهدی بدیع که کتاب یونانیان وبربرها را نوشته یا به: روی دیگر تاریخ، هم ترجمه شده در 15جلد، یا دکتر اردشیر خدادادیان از اساتید محترم دانشگاه شهید بهشتی، دکتر پرویز رجبی در کتاب  5جلدی هزاره های گم شده ویا کارهای دکتر عزیز ملایری  ریاست پیشین دانشکده الهیات دانشگاه تهران ، کم کم این اشتباه  و کوتاهی برطرف شد وحتی  مبانی اشتباه هرودوت هم نقدعلمی شد.[6]

این غرب زدگی اکنون در حوزه تاریخ وتفکر اسلامی تحت عنوان پدیده مستشرقین وجود دارد و در گذشته نیز تحت عنوان اسرائیلیات شناخته می شد. اگر استادی در دانشگاه از تفکرها وپزوهشهای غربی ها نگوید انگار که عقب افتاده است.!!! خیلی مواقع یاد کتاب: بازگشت دکتر شریعتی می افتم که درآنجا دل پری از این غرب زدگی دارد که ریشه درازی در تاریخ شرق دارد.  دکتر شریعتی می گوید:کتاب هستی ونیستی سارتر را ترجمه کردم ولی بعدباخودم فکر کردم اگر این کتاب را چاپ کنم میشوم یک سارتر شناس یک فیلسوف،بجای آن ابوذر غفاری را منتشر کردم. .[7]

طبیعتاً شریعتی میدانسته که فایده شناخت ابوذرغفاری برای جهان اسلام بیش از تفکرات سارتر است.

یکی دیگر از امیتازات ایران، موضوع ادبیات است،اصولاً تکنیک مناظره از زمان اشکانیان وپیش از آن در ایران ومیان رودان وجود داشته .تمدن سومری خود گویای این فرضیه است. بیش از هفت منظومه از زبان سومری تا به امروز در قالب اصلی خط میخی  بجای مانده، مانند گفت وگوی تابستان وزمستان،گفت وگوی گله وغله، گفت وگوی پرنده وماهی و... جالب است دراینجا هم آسموسن از محققان معاصر اعلام کرده که فن مناظره یک یادگار ادبی سومری است[8] اما همه ما باز آنرا مرهون سقراط می دانیم؛اقای ساموئل نوح(نوآه) کریمر که پژوهشگرآمریکایی معاصر است وسال1990فوت کرد، پژوهش های خوبی در این مورد انجام داده وبخش هایی ازان به فارسی درسال 1383 بانام الواح سومری چاپ شده، همین اقای کریمر معتقد است اصلاً تاریخ مکتوب از همین سومر وبابل شروع شده، در خت  آسوری منظومه ای است که مناظره میان یک بز ویک درخت خرماست واز زمان اشکانیان تا کنون بجای مانده که مرحوم دکتر ماهیار نوابی آنرا درسال 1346 چاپ کرده. ویا در زمینه نجوم کتابی چاپ شده به نام علم در ایران وشرق باستان[9] که مجموعه مقاله های دانشمندان غربی در مورد شرق است با موضوع نجوم، تمام تلاش در این کتاب گسترده این است که بطور مستند ثابت کنند نجوم از ایران وبابل شروع شده،ولی جالب است درنهضت ترجمه زمان عباسی ها آنقدر عطش بر ای ترجمه: المجسطی بطلمیوس است که انگار هیچ کس جز او در مورد حرکت ستارگان کار نکرده!!!جالب است که خود ارسطو معتقداست مبادی علوم ریاضی به کاهنان مصری برمی گردد وطالس فن رویت هلال ماه را از بابل آموخته.[10] ارسطو به یکی از شاگردانش گفت که در مورد نجوم کلدانیان جست وجوی عمیق کن[11]

درهنر وتئاتر ودرام نیز همین نگاه خودباختگی وجود دارد که موضوع جلسه جداگانه ای است ولی اجمالاً بدانید که خیلی از اساتیدمحترم می گویند که در شرق مرگاندیشی(بودا واگز)وجودداشتهواقتصاد(والگوسازی بجای سوال ارائه دادن که قالب حماسه انرا پوشش می دهد نه درام)لذا آثار درام شرقی همگی مونولوگی است وفاقد دیالوگ وگفت و گوی دوسویه است وچون تئاتر چیزی لوکس وسرگرم کننده است وهنر نیز از پی سرگرمی می آید لذا در غرب تئاتر وهنرهای دراماتیک پیشرفت کرده.که این موضوع را به خواست خدا درآینده تحلیل بیشتری خواهیم کرد.ولی جالب است که  خود غربی ها می گویند هنر یونان در مسائل هندسی ویژگی ارایه ای خود رااز شرق گرفته است بویژه در دوره کهن که حدوداً بازه زمانی725تا480پیش از میلاد را پوشش می دهد این شرق گرایی بسیار محسوس است مثلاً برروی نقوش سفالین و....درکلیساها نقوشی از جانوران،شکار و... وجود دارد که باافسانه های شرقی در ارتباط کامل است،یا نقوش هیولایی در هنر گوتیک .از نقطه نظر مکانی نیز تمدن کرت به عنوان بزرگترین جزیره یونان بسیار وام دار تمدن سوریه است ودر دوره های بعدی از مصر بسیار تاثیر پذیرفته.حتی سبک ناتورالیسم درمعماری انجایی که تصاویر میمون،گربه شاخ دارد درحال شکار و..را تصویر می کند از فراعنه مصر تاثیر گرفته.

 باز دراینجا مورخ مشهور ومتقدم یونانی به نام یوسف فلاوی یا یوسفوس که وقایع سده نخست پس از میلاد را نگاشته اعتراف می کندکه : در یونان همه چیز نواست وقدمت آن از حد دیروز یا پریروز دورتر نمی رود.

حتی شخصیتی که امروزه در اسطوره شناسی وادبیات نمایشی برای ماایرانی بت شده، یعنی هومر، وی معتقداست که خدای شهید شونده نباتی اصولاً شرقی است، درجایی دیگر هومر از یک ظرف  نقره ای فنیقی سخن می گوید وآنرا بعوان لطیف ترین شی دنیا یادمی کند.[12] یا از یک جام لب طلایی در صیدون نام می برد.[13] خود بررسی واژگان دخیل هم موضوع جداگانه است که  فقط  به چند کلمه اشاره می کنم، واژه کتان به معنی پارچه، بابیلوس به معنی بایبل:انجیل،گیلوس :نوعی کشتی و صدها واژه دیگر که اصل لغت آنها شرقی است وبه غرب راه پیداکرده.در مورد اسطوره های شرقی وتاثیر آن برغرب ونیز گسترش آیین میترا از ایران باستان به غرب هم حرفهای زیادی زده شده که ان شاء الله درفرصت های بعدی بهآن خواهیم پرداخت. ولی باز شما را ارجاع می دهم به کارهای غربی ها در این مورد بویژه انسان شناس اسکاتلندی آقای جورج فریزر که عمده اعیاد وجشن های غربی را ریشه درشرق وایران می داند.

 

والسلام علیکم ورحمت الله

/ دکتر بشیرسلیمی/

theologypnu@yahoo.com

 



[1]الجمع بین رأی الحکیمین افلاطون الالهی وارسطوطالیس

[2]رک به: رازی فیلسوف ری،مهدی محقق؛سیرت فلسفی وطب روحانی از زکریای رازی

[3]رک به : فردریک فون اشپیگل، عصر اوستا، ترجمه: مجید رضی

[4]رک  به: یادنامه  پور داوود،تهران 1335 ،ص115الی ص119

[5]رک به: پزشکی در اسلام، نوشته اُول مان، چاپ لیدن،1970 میلادی

[6]اگرچه که هرودوت در زمینه قوم نگاری موفق بوده ونظرات وی در مورد سکاها بیشتر درست است ولی شاید احساس امپراطوری ایران برسر آتن، وی را به نوعی عناد وادار می کرده.

[7]بازگشت،علی شریعتی،ص307،خرداد1357

[8]رک به : ارمغان نامه، سیلور جوبیلی 1969م

[9]ترجمه همایون صنعتی زاده،نشرقطره

[10]رک به: آلبرایت،باستان شناسی و فلسطین

[11]رک به: فردریک کرامر،طالع بینی در قوانین وسیاست روم

[12]ایلیاد،سرود23

[13]سرود6،بیت289 به بعد


١٠:١٥ - دوشنبه ٤ ارديبهشت ١٣٩٦    /    عدد : ٥٢٠٨٣٧    /    تعداد نمایش : ٧٢٦٦


کاربر مهمان
1396/07/06 10:42
0
0
متأسفانه تفکر غربی در کتاب های ما رسوخ پیدا کرده است ، دیدگاه نویسنده مقاله خوب و مناسب طرح شده است./حسن زنگیشه
کاربر مهمان
1396/04/12 20:59
1
2
خیلی مفید بود و ممنون استاد/محسن سلیمی
کاربر مهمان
1396/03/09 16:28
2
1
خوب... افلاطون وارسطو واقعا بت های رشته ما در درام هستند...اگر پیش از انها هم چیزی بوده این برعهده اساتید ماست که درکتابهاشون بنویسن/پرستو جلالی
کاربر مهمان
1396/02/25 11:1
2
1
خوب پس بقیش را کی می فرمایید؟ چندجای مقاله گفتید درآینده می گم!!/کامران محمدی
کاربر مهمان
1396/02/10 11:8
1
3
خیلی تامل برانگیزه،باید شرق را بیشتر شناخت/حدیث فولادوند
کاربر مهمان
1396/02/04 13:44
1
3
بسیار عالی /حسن قره چایی/
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




پربازديدترين اخبار
عضو شورای مرکزی جامعه اسلامی دانشجویان دانشگاه لرستان گفت: قوانین پوشش و حجاب در دانشگاهها را تنها قاب گرفته ایم و به دیوار زده ایم.
برگزاري جشنواره نشريات دانشجويي دانشگاه هاي منطقه يك در دانشگاه علامه طباطبايي
جشنواره هنرهای تجسمی و صنایع دستی امام رضا (ع)
نشست معاون نهاد رهبري دانشگاه با والدين دانشجويان ورودي بهمن ٩٣ برگزار گرديد
افتتاح كتابخانه مجازي استادان
پوسترهای نمایشگاهی نامه رهبر معظم انقلاب به جوانان اروپايي و آمريكايي
به‌قدری ضداولویت فیلم می‌سازیم که مشخص‌نیست مسائل جهان کجاست؟
شهاب مرادی: با اینگونه مردها ازدواج نکنید!
۲۰ دستورالعمل از آیت الله فاطمی نیا
ختم آنلاین قرآن کریم-هدیه به ارواح پاک شهدای دشت کربلا
ثبت نام سومین جشنواره روشنا، با عنوان سبک زندگی به همراه جوايز نفيس آغاز گرديد
آغاز ثبت نام عمره دانشگاهیان در سایت لبیک
استاد مجيدي دبير هم انديشي استادان دانشگاه هنر بر اثر بيماري سرطان چشم از جهان فروبست
نشست معاون نهاد رهبري دانشگاه با والدين دانشجويان ورودي مهر ٩٣
دوره دانش افزايي اساتيد دانشگاه هنر +گزارش تصويري
سفرنامه اردوي هنر و انديشه
گزارش تصويري اردوي هنر و انديشه دانشجويان دانشگاه هنر
با این کتاب به خواستگاری بروید!
مراسم توديع و معارفه رياست دانشگاه هنر برگزار شد
برگزاري مراسم نقالي در دانشگاه هنر
برگزيده شدن هيأت هنر در سوگواره هيئات سراسر كشور
نشست بسيج اساتيد دانشگاه هنر با حضور آقاي دكتر آشنا -مشاور فرهنگي رئيس جمهور- در پرديس باغ ملي دانشگاه هنر
شعرخوانی چهره برتر «قند پهلو» برای کلید روحانی!/ حمایت زیباکلام از بادکنک های بنفش!
شعری برای شهید علی خلیلی‎
خانواده برتر از منظر قرآن
سخنرانی مجیدی در سازمان ملل با موضوع اسلام هراسی
روایت درد و صبر؛ به بهانه گمشده یک مادر در یک «شیار»
اهداء تنديس تقدير به مركز مشاوه معاونت فرهنگی اجتماعی دانشگاه هنر
تحقیق یا کپی؛ دانشجو کدام را می‌پسندد؟
عکاسی شگفت انگیز از دانه های برف+تصاویر
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 355148 | بازدید امروز : 641 | کل بازدید : 2544789 | بازدیدکنندگان آنلاين : 5 | زمان بازدید : 1.07